پدیده بالکینگ چیست؟
آماس یا بالکینگ لجن
اصطلاح “آماس”، “بالکینگ” یا Bulking لجن به شرایطی اطلاق میشود که در آن انبوه زیادی از میکروارگانیزمهای رشتهای در محلول آمیخته فرآیند لجن فعال وجود داشته باشند. حضور ارگانیزمهای رشتهای سبب میشود که لختههای زیست شناختی درون راکتور متورم شوند و بهطور بی انسجامی به هم بچسبند. لختههای شل بهخوبی تهنشین نمیشوند و معمولا به مقدار زیاد در خروجی مخزن ته نشینی جریان می یابند. ارگانیزمهای رشتهای موجود در فرآیند لجن فعال شامل انواع باکتریهای رشتهای، اکتینو میستها و قارچها میشود. شرایط مطلوب برای رشد ارگانیزمهای رشتهای بیشمار است و در هر تصفیهخانه تغییر میکند.
کنترل ارگانیزمهای رشتهای به روشهای مختلفی ازجمله افزودن کلر یا هیدروژن پراکسید به لجن فعال فاضلاب برگشتی، تغییر غلظت اکسیژن محلول در مخزن هوادهی، تغییر نقاط افزودن فاضلاب به مخزن هوادهی بهمنظور افزایش نسبت F/M، افزودن مواد مغذی اصلی (مثل نیتروژن و فسفر)، افزودن مواد مغذی نادر، عوامل رشد و اخیرا استفاده از انتخاب کنندهها، انجام پذیرفته است.
کنترل رشد ارگانیزمهای رشتهای در فرآیند با اختلاط کامل از طریق آمیختن لجن برگشتی با فاضلاب ورودی در یک مخزن تماس دهنده بی اکسیژن کوچک بنام “انتخاب کننده” انجام میشود. از تجارب عملی دریافته اند که ته نشینی در محلول آمیخته فرآیندهای جریان قالبی لجن فعال بهتر از محلول فرآیندهای با اختلاط کامل انجام میشود و اغلب رشتههای کمتری دارد.
با انجام آزمایشهای مختلف مشخص شده است که فراوانی نسبی ارگانیزمهای رشتهای و غیر رشتهای به آهنگهای نسبی رشد آنها در هنگام مواجه شدن با غلظتهای متفاوت مواد بنیادی مربوط میشود (مثلا غلظت بالا در فرآیند جریان قالبی و غلظت پایین در فرآیند با اختلاط کامل). بدین معنا که غلظتهای پایین مواد بنیادی در فرآیند با اختلاط کامل برای رشد میکرو ارگانیزمهای رشتهای مساعد است که در نهایت منجر به ایجاد پدیده بالکینگ می شود.
روشهای کنترل بالکینگ
انواع روشهای کنترل بالکینگ به شرح زیر است. لازم به ذکر است ابتدا باید علت اصلی بروز بالکینگ مشخص شود و پسازآن برای کنترل آن اقدام نمود:
کنترل مواد سمی در صورت وجود در فاضلاب ورودی.
کاهش لجن مازاد و بالا بردن سن لجن.
کلرزنی به لجن برگشتی (لازم به ذکر است این روش تأثیر سریعی بر روی پدیده بالکینگ ایجاد میکند ولی در صورت بالا بودن دوز کلر و افزایش دوره تزریق ممکن است کل فرآیند را مختل کند).
افزودن ترکیبات آمونیوم و فسفات برای جبران کمبود مواد مغذی.
افزایش مقدار DO در صورت کمبود مقدار آن و کنترل سیستم هوادهی.
پیش هوادهی فاضلاب ورودی در صورت گندیده شدن آن.
تنظیم نسبت F/M.
تنظیم pH ورودی.
برای مطالعه بیشتر در رابطه با این موضوع به لینک های زیر مراجعه نمائید